Dulu Panjang Menjulang, Kini Jadi ‘Shark Fin’. Ke Mana Hilangnya Antena Kereta?
Jika anda membesar dengan kereta era 1980-an, 1990-an atau awal 2000-an, tentu masih ingat sebatang antena panjang terpacak di bahagian fender atau belakang bumbung.
Ada yang perlu ditarik dengan tangan, ada juga yang naik sendiri apabila radio dihidupkan. Hari ini, batang panjang itu hampir pupus dan digantikan pula oleh satu sirip kecil yang kita panggil shark fin. Persoalannya, kenapa?
Sekali pandang, jawapannya nampak mudah. Kereta moden mahukan rupa lebih kemas dan aerodinamik, maka antena panjang digantikan dengan antena pendek. Tetapi dari sudut kejuruteraan, ceritanya jauh lebih menarik daripada itu.
Kenapa Antena Kereta Dahulu Perlu Panjang?
Antena menerima gelombang elektromagnetik daripada pemancar radio.
Salah satu reka bentuk paling mudah ialah monopole atau whip antenna pada asasnya sebatang konduktor yang dipasang secara menegak, dengan badan logam kereta membantu bertindak sebagai sebahagian daripada sistem antena.
Panjang antena pula berkait rapat dengan panjang gelombang frekuensi yang mahu diterima.
Antara konfigurasi lazim dalam dunia antena ialah quarter-wave antenna, iaitu panjang fizikal antena menghampiri satu perempat daripada panjang gelombang frekuensi sasaran.
TE Connectivity sendiri masih mengklasifikasikan beberapa antena kenderaan jenis whip sebagai reka bentuk quarter-wave.
Ambil contoh siaran FM sekitar 100 MHz.
Ringkasnya, antena panjang pada kereta lama sebenarnya merupakan penyelesaian yang murah, mudah dan cukup berkesan untuk zaman apabila fungsi utamanya cuma satu iaitu menangkap siaran radio.
Antena Panjang Ada Banyak Kelemahan
Antena panjang mudah terdedah kepada kerosakan apabila terkena ranting, tersangkut ketika mencuci kereta atau memasuki kawasan berbumbung rendah.
Antena teleskopik elektrik pula menggunakan motor, kabel dan mekanisme tambahan yang akhirnya boleh haus atau rosak. Kemudian datang satu lagi cabaran iaitu aerodinamik.
Apabila kelajuan meningkat, apa sahaja komponen yang terjulur keluar daripada badan kereta akan berinteraksi dengan aliran udara.
Antena panjang bukan sahaja menambah sedikit drag, malah boleh menghasilkan wind noise dan getaran.
Dalam industri automotif moden yang mengejar setiap pecahan kecil pekali seretan untuk meningkatkan kecekapan bahan api dan jarak perjalanan EV, permukaan badan yang lebih bersih sememangnya lebih ideal.
Kereta zaman dahulu mungkin hanya memerlukan antena untuk AM dan FM.
Kereta moden pula boleh mempunyai sistem wireless untuk pelbagai fungsi termasuk AM/FM, DAB, GPS atau GNSS, cellular 4G/5G, Wi-Fi, Bluetooth, V2X serta beberapa bentuk telematik dan komunikasi lain.
Bayangkan jika kesemua sistem itu memerlukan batang antena masing-masing di atas bumbung.
Kereta anda mungkin kelihatan seperti kenderaan komunikasi tentera.
Di sinilah shark fin antenna memainkan peranannya.
Baca Juga: Memahami Konsep Kereta Recond Dalam Pasaran Automotif Malaysia
Dalam ‘shark fin’ Itu Sebenarnya Ada Apa?
Nama shark fin datang daripada bentuk penutupnya yang menyerupai sirip ikan yu.
Tetapi penutup plastik yang kita lihat itu hanyalah housing.
Di dalamnya boleh terdapat beberapa elemen antena berlainan yang direka untuk beroperasi pada julat frekuensi tertentu.
Sebagai gambaran, sistem shark fin automotif yang ditawarkan pengeluar antena hari ini boleh menggabungkan GNSS, 5G/4G cellular, Wi-Fi dan fungsi wireless lain dalam satu unit.
Ada juga konfigurasi yang memasukkan AM/FM serta DAB sekali.
Malah terdapat reka bentuk dengan beberapa sambungan cellular dan Wi-Fi secara serentak bagi membolehkan operasi MIMO (Multiple Input Multiple Output), teknologi yang menggunakan lebih daripada satu antena untuk meningkatkan kapasiti dan kestabilan sambungan data.
Anda mungkin berminat dengan
TE Connectivity, sebagai contoh, mempunyai sistem shark fin automotif dengan beberapa port khusus untuk 5G/LTE, Wi-Fi dan GNSS dalam satu unit.
Jadi kalau antena lama boleh dianggap seperti seorang pekerja yang diberikan satu tugas, shark fin moden lebih menyerupai sebuah pejabat kecil yang menempatkan beberapa unit komunikasi dalam satu bangunan.
Jadi Adakah Shark Fin Menerima Signal Lebih Baik?
Bentuk shark fin sendiri bukanlah satu formula ajaib yang automatik memberikan penerimaan radio lebih baik daripada antena panjang.
Prestasi sesuatu antena bergantung kepada banyak faktor seperti frekuensi, bentuk dan kedudukan elemen antena, ground plane, amplifier, matching circuit, kedudukan pemasangan dan keadaan persekitaran.
TE Connectivity turut menyatakan bahawa panjang gelombang, orientasi, saiz ground plane dan konduktor di sekeliling semuanya boleh mempengaruhi prestasi antena.
Malah untuk satu fungsi khusus seperti FM, antena batang konvensional yang direka dengan betul boleh memberikan penerimaan yang sangat baik.
Kelebihan besar shark fin bukanlah kerana bentuknya mempunyai “signal power” lebih kuat.
Kelebihannya ialah integration.
Ia membolehkan beberapa sistem komunikasi dikumpulkan dalam sebuah struktur kecil, terlindung daripada cuaca, sukar rosak secara fizikal dan lebih mudah disepadukan dengan reka bentuk badan kereta.
++Untuk update mengenai dunia automotif, jangan lupa follow kami di Youtube, Instagram & TikTok.
Bro suka kereta tak? Baca RODA PANAS seeNI
Download
sekarang!
